Анализа на експерти: Оваа година, поради притисоци, менталното здравје на новинарите во Србија е сериозно нарушено
- „Погребуваме премногу колеги и премногу наши колеги ја напуштаат професијата поради сериозни болести“, вели медиумскиот консултант Бранко Чечен
Белград, 27 декември 2025 (МИА) - Менталното здравје на новинарите во Србија оваа година беше сериозно нарушено поради притисоци, небезбедни услови за работа и постојана изложеност на стрес, јавија српски медиуми повикувајќи се на анализа на соговорници на новинската агенција ФоНет за серијалот „Рефлектор“.
Имено, тие препорачуваат како решение - новинарите да се обратат за стручна помош и вклучување во психотерапија.
Според медиумскиот консултант Бранко Чечен дури и без вонредни ситуации, менталното здравје на новинарите во Србија е оштетено и во сериозна состојба. Ситуацијата во земјата и бранот насилство врз новинарите само ги влошиле работите, што може да се види во резултатите од сите истражувања.
Чечен, кој е и независен новинар, рече дека тој и неговите колеги спроведуваат анкета за менталното здравје на новинарите веќе две години, чии резултати станале многу загрижувачки оваа година.
„Имаме податоци дека има двојно повеќе потврдени и формално дијагностицирани ментални нарушувања кај новинарите отколку кај општата популација, што е навистина тежок резултат“, рече Чечен.
Според него, сите тие нарушувања се резултат на стрес, што има последици врз здравјето на новинарите.
„Погребуваме премногу колеги и премногу наши колеги ја напуштаат професијата поради сериозни болести. Значи, ова е нешто со кое никој не се справува и ми се чини дека никој не се грижи што ги губиме добрите новинари и нивното знаење и нивното искуство“, додава Чечен.
Според него, тој стрес продира во умот непречено и полека создава сериозни последици, што лесно може да се претвори во кардиоваскуларни или други заболувања.
„Исто така, луѓето ја наведуваат несигурноста и фактот дека не се доволно платени, не можат ништо однапред да испланираат. Оние кои се занимаваат со чувствителни теми како можеби најпроблематичен извор на стрес го наведуваат тоа како нивната работа влијае на нивните семејства и какви последици има врз луѓето во нивната непосредна околина“, рече Чечен.
Тој додаде дека механизмите за заштита на новинарите од стрес и ублажување на неговите последици се многу малку, или речиси непостоечки.
Претседателот на Управниот одбор на Здружението на независни електронски медиуми, Веран Матиќ, наведе дека оваа година придонесе за влошување на менталното здравје на новинарите, нагласувајќи дека е потребно да се мобилизира поддршка во потрагата по стручна помош, терапија и разговори со експерти.
„Сега постои тој механизам во NUNS и успеваме да го добиеме бесплатно, но има поголема потреба и различни начини за обезбедување таков вид поддршка отколку што го имаме сега. И ова е повторно знак дека здравствениот систем се распадна“, рече Матиќ, кој е и автор на истражување за менталното здравје на новинарите.
Тој оцени дека новинарите, поради условите за работа и прекувремената работа, честопати немаат време да размислуваат за стручна поддршка,
Матиќ нагласи дека сопствениците на медиуми мора да се грижат новинарите да бидат соодветно платени за својата работа, да имаат здравствена заштита и секаков вид заштита, што, додаде тој, за жал не се случува во голем број медиуми.
Новинарката на неделникот „Време“, Јована Глигоријевиќ, која исто така учествуваше во анкетата за менталното здравје на новинарите, изјави дека е загрижена што сега има повеќе тешки заболувања кај новинарите во Србија отколку лесни.
Таа изјави дека бројот на колеги новинари кои бараат професионална психолошка помош исто така расте, иако повеќето новинари немаат ресурси за тоа, бидејќи платите се недоволни за да присуствуваат на психотерапија. зш/сд/