Лондон, 31 декември 2025 (МИА) -  Големите бели ајкули во Средоземното Море се соочуваат со сериозна опасност од исчезнување, најмногу поради нелегален и интензивен риболов, покажува заедничко истражување на американски научници и британската организација  „Блу Марин“ (Blue Marine Foundation).

Иако се меѓу, повеќе од 20 видови ајкули заштитени со меѓународно право, големите бели ајкули сè уште нелегално се ловат и продаваат на пазарите за риби во Северна Африка, изјави Еј-Би-Си. Истражувачите утврдиле дека само во 2025 година најмалку 40 големи бели ајкули биле убиени долж северноафриканскиот медитерански брег. Од телевизијата, преку видео снимки на социјалните мрежи, покажуваат мртви ајкули  донесени во пристаништа во Алжир и Тунис. На една од снимките се прикажува голема бела ајкула извлечена од рибарски брод, додека на друга се гледаат глави и перки од краткопереста мако ајкула- исто така критично загрозен вид.

Според главниот истражувач Франческо Ферети од Универзитетот Вирџинија Тек, овој вид на ајкули во Медитеранот драстично се намалиле во последните децении, па постојат реални шанси големите бели ајкули целосно да исчезнат во блиска иднина. 

По ова, Меѓународната унија за зачувување на природата ИУЦН (IUCN) го класифицира овој род на големата бела ајкула во Медитеранот како критично загрозен.

Истражувачкиот тим работел во Сицилијанскиот Проток, област меѓу Сицилија и Северна Африка, која се смета за последно прибежиште на неколку загрозени видови ајкули. И покрај двонеделната експедиција и обидите за првото сателитско означување на големата бела ајкула во Медитеранот, истражувачите не успеале да лоцираат ниту еден примерок.

Иако 24 видови ајкули имаат меѓународна правна заштита, а ЕУ и 23 медитерански земји се обврзале тие да бидат пуштени живи и неоштетени, спроведувањето на овие правила значително варира од држава до држава. мв/мс/

Фото: Пиксабеј

LONDON, 30. decembra  - Velike bele ajkule u Sredozemnom moru su u opasnosti od nestanka, čemu doprinosi i ilegalni ribolov, pokazalo je istraživanje američkih naučnika i britanske dobrotvorne organizacije Blue Marine Foundation.

Kako su naveli neke od najugroženijih vrsta - uključujući velike bele ajkule - prodaju se na ribljim pijacama u Severnoj Africi, prenosi BBC.

Velike bele ajkule su jedna od više od 20 vrsta mediteranskih morskih pasa zaštićenih međunarodnim pravom, što znači da su njihov ribolov ili prodaja ilegalni, međutim, praćenjem ribarskih luka na mediteranskoj obali severne Afrike, istraživači su otkrili da je tamo samo u 2025. godini ubijeno najmanje 40 velikih belih ajkula.

BBC je također pronašao i nezavisno potvrdio snimke sa društvenih mreža na kojima se vide mrtvi zaštićeni morski psi koji se dovoze u severnoafričke luke, a u jednom videu prikazuje se kako se velika bela ajkula izvlači na obalu sa ribarskog broda u Alžiru.

Drugi video, snimljen u Tunisu, prikazuje glave i peraje onoga što izgleda kao kratkoperajasta ajkula mako, koja je također ugrožena i zaštićena vrsta. Vodeći istraživač Frančesko Fereti sa američkog univerziteta Virdžinija Teh objasnio je da su se populacije mnogih ajkula - posebno belih - dramatično smanjile u Mediteranu poslednjih decenija. "Ni u jednom drugom delu voda nema ribolova kao u Sredozemnom moru.

Uticaj industrijskog ribolova se intenzivira i moguće je da će velike bele ajkule izumreti u bliskoj budućnosti", rekao je on. Međunarodna unija za očuvanje prirode sada je klasifikovala populaciju bele ajkule u Mediteranu kao kritično ugroženu.

Fereti i njegov tim radili su u Sicilijanskom moreuzu - području između Sicilije i Severne Afrike koje je identifikovano kao "poslednje uporište" u Mediteranu za nekoliko ugroženih vrsta ajkula.

Jedan od ključnih ciljeva njihove misije bio je da postave satelitsku oznaku za praćenje na belu ajkulu - nešto što nikada nije urađeno u Sredozemnom moru, a da bi to pokušali, istraživači su doneli više od tri tone ribljeg mamca - transportni kontejner napunjen smrznutom skušom i ostacima tune, kao i 500 litara ulja od tune kako bi stvorili "masnu mrlju" koju bi mnoge ajkule mogle da osete sa stotina metara udaljenosti.

Uprkos dvonedeljnom radu - postavljanju mamaca u okeanu, uzimanju uzoraka morske vode u potrazi za DNK ajkula i korišćenju podvodnih kamera - istraživači nisu uspeli da pronađu nijednu životinju za označavanje. Na svojim podmorničkim kamerama uhvatili su samo kratak pogled na jednu plavu ajkulu.

"To je obeshrabrujuće jer samo pokazuje koliko je ovaj ekosistem degradiran", rekao je Fereti. Dok je tim tragao za preživelim ajkulama, primili su i izveštaje da je mlada velika bela ajkula uhvaćena i ubijena u ribolovnom području Severne Afrike - samo 20 nautičkih milja od mesta gde su radili, a Fereti i njegov tim procenjuju da je više od 40 velikih belih ajkula uhvaćeno oko te obale.

Trenutno 24 ugrožene vrste imaju međunarodnu pravnu zaštitu - uključujući mako, anđela, vršačice i čekićare, a EU i 23 zemlje oko Mediterana potpisale su sporazum u kojem se navodi da te vrste ne mogu da se "zadržavaju na brodu, pretovaruju, iskrcavaju, prenose, skladište, prodaju ili izlaži i nude na prodaju. Međunarodni sporazum navodi da "moraju da budu puštene neozleđene i žive", ali ta pravila variraju od zemlje do zemlje.