Кој ќе ја замени руската платеничка војска Вагнер?
- Кремљ се уште ја разгледува иднината на Вагнер груп, најголемата и најозлогласената приватна воена компанија во Русија.
![Кој ќе ја замени руската платеничка војска Вагнер?](https://new.mia.mk/index.php/images/20230829111803_big_730x400_33.webp )
30 август 2023
Ал џазира Балканс
Кремљ се уште ја разгледува иднината на Вагнер груп, најголемата и најозлогласената приватна воена компанија во Русија.
„Не можам да ви кажам ништо сега, не знам. Законски, таква структура не постои“, рече портпаролот на Кремљ, Дмитриј Песков, два дена откако сопственикот на Вагнер, Евгениј Пригожин и неговите раководители загинаа во авионска несреќа, за која западните власти велат дека била предизвикана од експлозија.
Но, набљудувачите за Ал Џезира велат дека борците на Вагнер, кои биле тестирани во битка, се премногу вредни за само така да се распуштат.
Она што и кој остана од Вагнер веќе го разбиваат руската војска, разузнавачките служби, државните корпорации и приватните воени компании (ПМЦ) финансирани од сојузниците или олигарсите во Кремљ, а свој дел може да го добие дури и белорускиот претседател Александар Лукашенко.
Од 2014 година Вагнер има вработено илјадници искусни борци од сосема различни профили. Некои дипломирале на елитните воени и разузнавачки единици, некои се бореле за Москва во војните во Чеченија, а некои дојдоа од криминални банди кои се појавија по распадот на Советскиот Сојуз во 1990-тите.
Минатата година Вагнер регрутирал десетици илјади затвореници од руските затвори на кои им биле ветени големи плати и претседателски помилувања, но најчесто биле користени во она што е познато како „маршеви со месо“ на украинските позиции.
Малкумина го преживеаја она што ги искрвари украинските сили и ја прекина контраофанзивата на Киев, а уште помалку останаа.
Со оглед на силата на преживеаните на бојното поле, најголемото прашање е дали Кремљ ќе се обиде да го зачува Вагнер под новата администрација - или ќе создаде идентични копии од него. Засега се чини дека е тешко да се изведат и двете опции.
„Ништо слично“
Онаму каде што Вагнер се истакнуваше беше деловната остроумност и злобната харизма на Пригожин, чие невообичаено размислување, непристојни, мегаломански критики и непослушност беа без преседан во Русија на претседателот Владимир Путин - и направи многу негативци на Џејмс Бонд да бледат заради споредба.
Поранешниот 62-годишен затвореник - некогаш познат како „готвачот на Путин“ и на црната листа на Западот - основа деловна империја која тргувала со сириски јаглеводороди, африкански дијаманти, злато, дрва и суровини.
Тој склучи профитабилни безбедносни договори со субсахарски автократи, водеше угостителски бизниси и хотели во Русија и започна фарма на тролови што се мешаше во изборите од Мадагаскар до Соединетите Американски Држави и создаде медиумски куќи и канали на Телеграм. Вагнер беше само највидливиот скапоцен камен во неговата круна.
„Вагнер беше многу повеќе од обичен ПМЦ“, изјави за Ал Џезира Џон Лехнер, американски автор кој пишува книга за Пригожин, која ги сумира годините на истражување во Африка, Блискиот Исток, Русија и Украина. „Навистина нема некој како него што може да го замени во скоро време“.
Главниот украински воен експерт се согласува
„Вагнер е единствен на свој начин, а Пригожин треба да добие признание за тоа“, изјави за Ал Џезира генерал-полковник Ихор Романенко, поранешен заменик началник на Генералштабот на вооружените сили на Украина.
Руското раководство „едвај ќе може да формира нешто слично во блиска иднина“, рече Романенко.
Највредниот и најсмртоносниот ресурс на Вагнер - тестирани во битка, искусни борци - е на располагање, рече тој.
„Тоа ќе ги раздвои луѓето, процесот е веќе во тек“, рече тој. „Некои ќе бидат сменети, некои ќе бидат отпуштени. Некои ќе се префрлат во други структури, некои можеби ќе бидат заинтересирани [да останат] бидејќи се добро обучени јуришни единици“.
„Нема многу“ Вагнерови борци во Украина
Вагнер се распрснува со прекинатиот бунт на Пригожин на 23 јуни.
Тој рече дека неговиот „марш на правдата“ кон Москва, кој запре на 200 километри јужно од руската престолнина, бил поттикнат од повеќемесечниот спор со Министерството за одбрана, кое „саботирало“ снабдување со муниција.
Маршот беше поттикнат и од ултиматумот на Москва дека секој борец на Вагнер мора да потпише договор за да стане запчаник во руската воена машина, позната по неефикасноста, лошото одлучување и логистиката што го претворија Путиновиот украински блицкриг во мочуриште на кое не му се гледа крајот.
Лукашенко посредуваше за примирје меѓу Пригожин и Кремљ, гарантирајќи дека борците на Вагнер кои не сакаа да се пријават може да се преселат во Белорусија.
Илјадници веќе го направија тоа, се сместија во кампови изградени за нив во густите белоруски шуми кои некогаш ги засолнувале герилците од Втората светска војна кои се бореа против германските нацисти.
„Најквалификуваниот дел од нив ќе добие белоруско државјанство и ќе биде интегриран во белоруските структури за спроведување на законот“, изјави за Ал Џезира Игар Тишкевич, аналитичар роден во Белорусија, кој се наоѓа во Киев.
Регрутите ќе му помогнат на Лукашенко да се спротивстави на напорите на Москва да го заврши потчинувањето на нејзината поранешна советска држава од 10 милиони жители.
Лукашенко ќе се обиде да ги натера останатите борци на Вагнер да се вратат во Русија, каде војската, разузнавачките служби и државните компании веќе се обидуваат да го пополнат вакуумот што го остави смртта на Пригожин, рече Тишкевич.
На пример, Лукоил, втората по големина руска енергетска компанија, долго време има своја безбедносна фирма, основана од поранешни офицери за специјални разузнавачки операции на КГБ од поранешниот советски период.
Во ноември, Кремљ им дозволи на руските корпорации да основаат свои приватни воени компании, а безбедносната служба на Лукоил, Луком-А, „активно го зајакнува својот воен потенцијал“ за да започне свој ПМЦ, рече Тишкевич.
Слично на тоа, безбедносните компании поврзани со сојузниците на Путин или енергетските гиганти под контрола на Кремљ ќе одржуваат контакт со она што остана од Вагнер за да развијат свои приватни воени компании, рече тој.
Некои од борците на Вагнер би сакале да ја задржат својата независност и „ќе се претворат во стандардна платеничка група или приватна воена компанија“, рече Тишкевиќ.
Други ќе станат дел од државните корпорации или разузнавачки служби, а некои веќе потпишаа договори со Министерството за одбрана, додека оние „истурканите“ од Белорусија би можеле да им се придружат во борбата во Украина, додаде тој.
„Но, нема да ги има многу“, рече Тишкевиќ. „Вагнер ќе се пробие во неколку структури“.
Послаби реплики
„Искусни борци отидоа на првата линија на бојното поле следејќи ги своите срца за да ги соборат (украинските) националисти“, рече во јануари водител на телевизиската мрежа Канал 1, под контрола на Кремљ, објавувајќи ја приказната за Факел, уште еднаш до ПМЦ.
На видеото се гледаат десетина маскирани „поранешни воени офицери“ кои се борат во југоисточниот украински регион Доњецк, гранатирајќи и напаѓајќи украински ровови.
Финансиските поддржувачи на Факел не беа споменати, но медиумските извештаи сугерираат дека Гаспром, производителот и извозник на природен гас контролиран од Кремљ, ги плаќа сметките и исто така финансира најмалку две други ПМЦ - Поток и Пламен.
Молфар, украинска разузнавачка група со отворен код, рече дека од март, 25 руски приватни воени компании работат во Украина.
Тие имаа имиња како Редобт, Антитерористички орел и Јастреб и главно вработуваа поранешни воени офицери.
Две третини од нив имале врски со руското Министерство за одбрана и разузнавачки служби, а шест биле финансирани од олигарси како што се долгогодишниот сојузник на Путин, Генадиј Тимченко и алуминиумскиот тајкун Олег Дерипаска, рече Молфар.
Она што ги поврзува е напорот на Кремљ да избегне официјална вмешаност и смртта на редовните руски војници во Украина.
„Платениците се здружуваат за да ги заобиколат меѓуинституционалните и другите рамки и ограничувања што не може да се следат“, изјави за Ал Џезира Павел Лузин, бегалец, руски одбранбен аналитичар.
Повеќето од овие ПМЦ се мали и нивните борци се жалат на лоши синџири на снабдување и координација со другите единици. Сепак, нивните спонзори исполнуваат две цели: да му помогнат на Кремљ да избегне уште една рунда мобилизација и да му ја покажат на Путин својата лојалност, рече Лехнер.
„Харизмата на Пригожин“
Според рускиот закон, приватните воени компании остануваат нелегални, поради што нивните спонзори или членови се предмет на кривично гонење доколку не ја послушаат Москва, како што тоа го направи Пригожин. Сепак, никој нема шанса да го засени.
„Меѓу другите команданти има многу воен талент, но харизмата на Пригожин, неговата способност да ги склопи работите како логистичар, како менаџер - тешко ќе им биде да го заменат тоа во еден човек“, рече Лехнер.
Сепак, војната во Украина - заедно со руските амбиции на други делови на светот - веројатно ќе ги одржи тие ПМЦ на површина и во живот.
„Руските платеници се тука да останат“, рече Лехнер. „Можеби е во помалку харизматичен облик, но тие создадоа пазар за себе, а веројатно и за другите. паг/