Кембриџ, 23 февруари 2026 (МИА) - Истражување од поголем обем на меѓународно ниво, за различни видови рак кај мачките, се чини, открива генетски промени коишто би можеле да помогнат во лекувањето на болеста и кај животните и кај луѓето.  Научниот труд е објавени во списанието „Сајенс“ (Science / Наука), а испитувањата ги спроведоа британски и канадски научници.

Истражувачите се од Универзитетот Гуелф во Онтарио, Канада, и Институтот Велком Сангер - водечки глобален непрофитен центар за геномски истражувања со седиште во близина на Кембриџ, Велика Британија. Основан во 1992 година, Институтот користи геномски секвенци за да го продлабочи знаењето за биологијата и за подобрување на здравјето на луѓето. Новата студија е првата што генетски го профилира ракот кај мачките во толку голем обем. Со анализа на различни видови тумори од речиси 500 домашни мачки во пет земји, научниците откриле дека механизмите што водат до развој на рак се слични на оние кај луѓето. Taкa, пронајдени се сличности меѓу ракот на дојка кај мачките и ракот кај луѓето.

- Нашите миленици ја делат истата средина со нас, што значи дека се изложени на истите фактори на опасност на животната средина. Ова би можело да ни помогне подобро да разбереме зошто мачките и луѓето развиваат рак, како околината влијае на ризикот и потенцијално да најдеме нови начини за спречување и лекување, вели професорот Џефри Вуд од Универзитетот Гуелф.

Речиси една четвртина од домаќинствата во Велика Британија поседуваат барем една мачка. Со над 10 милиони мачки кои живеат на Островот, тие се исто толку популарни како и кучињата како домашни миленици. 

- Со споредување на геномиката на ракот кај различните видови, сега подобро ги разбираме и причините за болеста. А, едно од нашите клучни откритија е тоа дека генетските промени кај ракот кај мачките се слични на некои од оние кај луѓето и кучињата. Споделувањето знаење и податоци низ дисциплините би можело да им користи и на ветеринарната и на хуманата медицина, вели Бејли Франсис, соавтор од Велком Сангер.

Ракот е најчеста причина за болест и смрт кај мачките, но за начините со коишто се развива сè уште не се знае многу. Испитувањето опфати 13 различни видови рак кај мачките, овозможувајќи споредба на генетските промени со оние што се гледаат кај луѓето и кучињата. Така, утврдено е дека кај некои видови рак, генетските промени што доведуваат до болеста кај мачките се слични на оние кај луѓето.

Карциномот на дојка е чест и агресивен вид на рак кај мачките. Идентификувани се седум гени што мутираат и така придонесуваат за развојот на болеста. Најчесто засегнатиот ген е „Еф-би-екс-даблју-7“ (FBXW7), со мутации пронајдени во над 50 отсто од проучените тумори. Кај луѓето, мутациите во овој ген кај ракот на дојка се поврзани со полоша прогноза, слично на она што е забележано кај мачките.

Д-р Луиз ван дер Вајден од Институтот Велком Сангер, рече дека ова е прилично значаен напредок во онкологијата, во областа за мачките.

- Генетиката на туморите кај домашните мачки веќе не е „црна кутија“. Сега може да ги преземеме следните чекори кон прецизна онкологија кај мачките и постепено да го достигнеме нивото на дијагностички и терапевтски можности коишто веќе постојат кај кучињата и во човековата медицина, додаде истражувачката.

Студијата, исто така, покажува дека одредени хемотерапевтски лекови се поефикасни кај тумори на дојка кај мачки со мутации во посочениот ген. Научниците истакнуваат дека се потребни и натамошни истражувања, но резултатите ги истакнуваат потенцијалните терапевтски опции и за мачки, и за човечки пациенти со рак на дојка.  си/јт/

Фото: МИА архива